Het jojo effect

Het is een vicieuze cirkel: In de winter eet je je helemaal vol, om in de lente vervolgens weer te beginnen met een streng dieet om in de zomer weer goed in badkleding voor de dag te kunnen komen.

Het is een bekend verschijnsel: Het ene moment veel te veel eten en drinken en daarna radicaal 180 graden draaien: Geen koolhydraten meer eten, niet meer snoepen, een 500 kalorieën dieet, een sapkuur volgen, alleen nog sla of andere maatregelen om maar weer zo snel mogelijk alle overtollige kilo's kwijt te raken.

Omdat deze eetpatronen niet lang zijn vol te houden schiet men vervolgens weer de andere kant op: Wederom veel te veel eten. Daarna begint de hele cyclus weer opnieuw.

De gevolgen voor de verbranding

Het verbrandingssysteem herstelt niet automatisch: Alleen als je actiever wordt en meer spierweefsel kweekt, gaat de verbranding omhoog.

Het jojo-effect ontstaat doordat het lichaam gewend is geraakt aan een aangepaste eetpatroon.
Als het lichaam een paar weken duizend calorieën krijgt, gaat het op een gegeven moment maar voor negenhonderd werken.

Hoe stop je het jojo effect

1 Streef een realistisch doel na. Als je tien jaar geleden 60 kilo woog, moet je er niet vanuit gaan dat je dat gewicht nog kunt halen.

2 Accepteer dat afvallen langzaam gaat. Met een halve kilo tot een kilo per week moet je tevreden zijn. De eerste paar weken kan het wel sneller gaan omdat je dan een hoop vocht verliest. Onthoudt dat je 7.700 kcal moet verbranden om één kilo vet kwijt te raken.

3 Kies niet voor een streng dieet, maar voor een gezond voedingspatroon. Het is goed vol te houden als je drie keer per dag een maaltijd van ongeveer gelijke grootte neemt. Met daarnaast maximaal drie keer per dag een gezond tussendoortje.

4 Combineer gezond eten met actief bewegen om de verbranding goed op peil te houden. Voor mensen met een normaal postuur is dat vijf dagen per week een half uur bewegen, voor mensen met overgewicht een uur. En voor mensen die zijn afgevallen 60 tot 90 minuten. Daar mogen fietsen, traplopen, stofzuigen bij worden gerekend. Mits het in blokjes van tien minuten achter elkaar gebeurt.

5 Begin niet maandag met een gezond ritme, maar nu al. Begin ook eens met goede voornemens op de dag dat je van vakantie terugkomt. Gelijk terugkeren in een nieuw ritme, scheelt op termijn heel wat. Waarom langer uitstellen ?

6 Zoek een andere uitdaging dan alleen de weegschaal zelf. In het begin is veel motivatie te halen uit wat de weegschaal aanwijst. Maar op een gegeven moment gaat het afvallen langzamer of is het niet meetbaar in kilo’s. Zoek dan een andere motivator. Bijvoorbeeld in het feit dat je je energiek voelt. Wees op trots op wat je allemaal hebt bereikt.

7 Wees bewust van waarom je eet. Waarom eet je zo graag chocolade? Wat voor gevoel krijg je bij het eten? Is dat troost en is dat ook op een andere manier te vinden? Dat betekent niet dat je vanaf nu nooit meer de chocolade zult of mag grijpen. Maar als je je bewust bent van je gedrag, zul je je minder vaak laten gaan.

8 Wees ook bewust van wát je eet. En luister niet naar broodjeaapverhalen. Eén banaan bevat weliswaar meer calorieën dan een appel, maar vele malen minder dan een reep chocolade. En fruit is natuurlijk altijd gezond.

Wel is het oppassen geblazen met vruchtensap. Eén liter bevat al gauw vijfhonderd calorieën. Bijna net zoveel als één maaltijd. Sap is ook vaak de boosdoener van overgewicht bij kinderen.

Besef dat alles calorieën bevat, behalve koffie, thee en water.

9 Schakel liever een deskundige hulp in dan naar afslankboeken te grijpen.